Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışma Raporu

Ağır, tehlikeli veya çok tehlikeli işlerde görev alacak çalışanların sağlık durumlarının yapacakları işe uygun olması hem çalışan güvenliği hem de işletmenin sorumlulukları açısından büyük önem taşır. Fiziksel güç gerektiren, yüksek risk içeren veya çalışanı çeşitli mesleki etkenlere maruz bırakan işlerde sağlık değerlendirmesi yapılmadan çalışmaya başlanması ciddi iş kazalarına ve meslek hastalıklarına neden olabilir.

SİMA OSGB, deneyimli işyeri hekimleriyle çalışanların sağlık gözetimini gerçekleştirir. Yapılacak işin özellikleri ve işyerindeki riskler dikkate alınarak gerekli muayene ve tetkikler planlanır; çalışanın görevi sağlık yönünden güvenli şekilde yerine getirip getiremeyeceği değerlendirilir.

SİMA OSGB, “Önce İnsan” anlayışıyla yalnızca bir belge düzenlemeyi değil, çalışanın sağlığını korumayı ve doğru kişinin sağlık durumuna uygun işte görevlendirilmesini esas alır.

Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışma Raporu Nedir?

Halk arasında “ağır ve tehlikeli işlerde çalışabilir raporu” olarak bilinen belge, güncel iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında çalışanın yapacağı işe sağlık yönünden uygunluğunu gösteren işe giriş veya periyodik muayene raporu kapsamında değerlendirilir.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta bulunan işlerde çalışacak kişiler, yapacakları işe uygun olduklarını gösteren sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz.

Sağlık raporu düzenlenirken çalışanın genel sağlık durumu kadar yapacağı iş, kullanacağı ekipmanlar, çalışma ortamı ve maruz kalabileceği mesleki riskler de değerlendirilir. Bu nedenle bir çalışanın bir işe uygun bulunması, her ağır veya tehlikeli işi yapabileceği anlamına gelmez.

Çalışabilir Raporunu Kim Düzenler?

6331 sayılı Kanun kapsamında gerekli olan işe giriş ve periyodik muayene raporları, esas olarak işyerinde görevlendirilen işyeri hekimi tarafından düzenlenir. İşyeri hekimi, çalışanın sağlık durumunu ve yapacağı işin risklerini birlikte değerlendirerek işe uygunluk kararını verir.

İşyeri hekimi değerlendirme sonucunda;

Çalışanın yapacağı işe uygun olduğunu belirtebilir.
Belirli koşullar veya kısıtlamalarla çalışabileceğine karar verebilir.
Ek tetkik veya uzman hekim değerlendirmesi isteyebilir.
Sağlık durumuna daha uygun başka bir görev önerebilir.
Değerlendirme tamamlanıncaya kadar çalışanın riskli görevde çalışmasını uygun bulmayabilir.

Sağlık raporu, muayene ve gerekli tetkikler tamamlandıktan sonra mevzuatta belirtilen işe giriş ve periyodik muayene formuna uygun şekilde düzenlenir.

İşe Uygunluk Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?

Ağır ve tehlikeli işlerde çalışacak kişilerin sağlık değerlendirmesi, standart bir muayene paketinden ibaret değildir. Çalışanın hangi işi yapacağı ve işyerinde hangi risklere maruz kalacağı önceden belirlenmelidir.

İşyeri hekimi değerlendirme sırasında aşağıdaki unsurları dikkate alır:

Çalışanın yapacağı iş ve görev tanımı
İşyerinin tehlike sınıfı
Çalışma ortamındaki fiziksel riskler
Kimyasal ve biyolojik etkenlere maruziyet
Yüksekte veya kapalı alanda çalışma durumu
Ağır kaldırma ve yoğun fiziksel efor
Makine, araç veya iş ekipmanı kullanımı
Vardiyalı veya gece çalışma koşulları
Çalışanın kişisel ve mesleki sağlık geçmişi
Geçirdiği iş kazaları ve meslek hastalıkları
Kullandığı ilaçlar ve mevcut kronik hastalıkları
Önceki sağlık muayenesi sonuçları

Hangi İşlerde Sağlık Raporu Gerekir?

Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta bulunan işyerlerinde çalışacak kişiler için işe uygunluk sağlık raporu zorunludur. Sağlık gözetiminin kapsamı, işyerinin faaliyet alanına ve çalışanın görevine göre değişebilir.

Sağlık değerlendirmesi gerektirebilecek başlıca işler şunlardır:

İnşaat ve şantiye işleri
Yüksekte çalışma
Maden ve yer altı işleri
Metal ve kaynak işleri
Döküm ve sıcak işlem faaliyetleri
Kimyasal maddeyle yapılan çalışmalar
Elektrik işleri
Makine ve üretim hattı operatörlüğü
Forklift ve iş makinesi kullanımı
Vinç ve kaldırma ekipmanı kullanımı
Kapalı alan çalışmaları
Basınçlı ekipmanlarla yapılan işler
Tozlu, gürültülü veya titreşimli ortamlardaki çalışmalar
Gece vardiyası ve yoğun dikkat gerektiren görevler
Ağır yük kaldırmayı gerektiren işler
Boya, solvent ve diğer kimyasallarla yapılan çalışmalar

Hangi Sağlık Muayeneleri Yapılır?

İşyeri hekimi öncelikle çalışanın sağlık ve meslek öyküsünü alır. Ardından yapılacak işe ve tespit edilen risklere uygun fizik muayene gerçekleştirilir.

Muayene kapsamında aşağıdaki değerlendirmeler yapılabilir:

Genel sağlık durumu
Tansiyon ve nabız ölçümü
Boy, kilo ve vücut kitle indeksi
Solunum sistemi değerlendirmesi
Kalp ve dolaşım sistemi değerlendirmesi
Kas ve iskelet sistemi muayenesi
Nörolojik değerlendirme
Görme ve işitme fonksiyonları
Cilt ve alerjik hastalıklar
Psikososyal ve zihinsel uygunluk
Kronik hastalıklar ve kullanılan ilaçlar

Hangi Sağlık Tetkikleri İstenebilir?

Çalışanın yapacağı işe uygunluğunu değerlendirmek için istenecek tetkikler, işyeri hekimi tarafından mesleki risklere göre belirlenir. Her çalışan için bütün tetkiklerin yapılması gerekli değildir.

İşin niteliğine bağlı olarak aşağıdaki tetkikler istenebilir:

Akciğer grafisi
Solunum fonksiyon testi
Odyometri ve işitme testi
Göz ve görme testleri
Elektrokardiyografi
Tam kan sayımı
Kan şekeri ölçümü
Karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri
İdrar analizi
Mesleki maruziyete yönelik biyolojik analizler
Ağır metal ve kimyasal maruziyet testleri
İşyeri hekiminin gerekli gördüğü diğer tetkikler

Tetkik sonuçları tek başına işe uygunluk kararı vermek için yeterli değildir. Sonuçların çalışanın muayenesi, sağlık geçmişi ve yapacağı işin riskleriyle birlikte işyeri hekimi tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Yüksekte Çalışacakların Sağlık Değerlendirmesi

Yüksekte çalışma, dengenin kaybedilmesi veya ani bir sağlık sorunu yaşanması hâlinde ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle yüksekte görev yapacak çalışanların sağlık değerlendirmesinde denge, görme, işitme, kas-iskelet, sinir ve dolaşım sistemiyle ilgili durumlar dikkate alınabilir.

Çalışanın bayılma, nöbet, ciddi baş dönmesi veya denge kaybına yol açabilecek bir sağlık problemi bulunması durumunda ek tıbbi değerlendirme gerekebilir. Nihai karar, çalışanın sağlık durumu ve yapacağı işin koşulları birlikte değerlendirilerek işyeri hekimi tarafından verilir.

Gece ve Vardiyalı Çalışanların Sağlık Gözetimi

Gece ve vardiyalı çalışma, uyku düzenini ve çalışanların fiziksel veya zihinsel performansını etkileyebilir. Gece postalarında görev yapacak çalışanların sağlık durumları, yaptıkları iş ve vardiya şartları dikkate alınarak değerlendirilir.

Uyku bozuklukları, kronik hastalıklar, dikkat gerektiren görevler ve kullanılan ilaçlar işyeri hekiminin değerlendirmesinde dikkate alınabilir. Gerektiğinde çalışma düzeni veya görev değişikliği konusunda işverene öneride bulunulabilir.

Kronik Hastalığı Olan Çalışanlar

Kronik hastalığa sahip olmak her durumda çalışanın ağır veya tehlikeli işlerde görev yapamayacağı anlamına gelmez. Hastalığın türü, kontrol altında olup olmadığı, kullanılan ilaçlar ve yapılacak işin riskleri birlikte değerlendirilmelidir.

İşyeri hekimi, çalışanın güvenli şekilde görev yapabilmesi için;

Belirli çalışma kısıtlamaları getirebilir.
Çalışma süresinde veya vardiya düzeninde değişiklik önerebilir.
Daha sık sağlık kontrolü planlayabilir.
Ek koruyucu önlemler belirleyebilir.
Sağlık durumuna uygun başka bir görev tavsiye edebilir.
Uzman hekim görüşü veya ileri tetkik isteyebilir.

Sağlık Raporunun Geçerlilik Süresi

İşe uygunluk değerlendirmesinin ve periyodik sağlık muayenesinin tekrarlanma aralığı; işyerinin tehlike sınıfı, yapılan işin niteliği, çalışanın kişisel sağlık durumu ve risk değerlendirmesi sonuçlarına göre belirlenir.

İşyerinin Tehlike Sınıfı	Azami Periyodik Muayene Aralığı
Az Tehlikeli	En geç 5 yılda bir
Tehlikeli	En geç 3 yılda bir
Çok Tehlikeli	En geç yılda bir

İşyeri hekimi, çalışanın sağlık durumu veya işyerindeki riskler nedeniyle gerekli görürse bu süreleri kısaltabilir. Görev değişikliği, yeni bir riskin ortaya çıkması, iş kazası veya sağlık nedeniyle uzun süreli işten uzaklaşma gibi durumlarda muayene daha erken tekrarlanabilir.

Çalışanın İşe Uygun Bulunmaması Ne Anlama Gelir?

Bir çalışanın belirli bir işe sağlık yönünden uygun bulunmaması, çalışanın genel olarak çalışamayacağı anlamına gelmez. Değerlendirme, kişinin mevcut sağlık durumuyla belirli bir görevi güvenli biçimde yerine getirip getiremeyeceğine yöneliktir.

İşyeri hekimi, mevcut görevin çalışan için sağlık veya güvenlik riski oluşturduğunu belirlerse sağlık durumuna uygun başka bir görev verilmesini işverene tavsiye edebilir. Amaç, çalışanı çalışma hayatından uzaklaştırmak değil; çalışan ile yaptığı iş arasında sağlık ve güvenlik yönünden doğru uyumu sağlamaktır.

İşverenin Sorumluluğu

İşveren, çalışanına görev verirken kişinin sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu dikkate almakla yükümlüdür. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta bulunan işlerde çalışacak kişiler, yapacakları işe uygun olduklarını gösteren sağlık raporu bulunmadan işe başlatılamaz.

İşverenin başlıca yükümlülükleri şunlardır:

Çalışanların işe başlamadan önce sağlık muayenelerinin yapılmasını sağlamak
Periyodik sağlık kontrollerini zamanında gerçekleştirmek
Muayene ve tetkik maliyetlerini çalışana yansıtmamak
Çalışanın sağlık durumuna uygun görevde çalışmasını sağlamak
İşyeri hekiminin belirttiği çalışma kısıtlamalarına uymak
Çalışanların sağlık bilgilerinin gizliliğini korumak
Sağlık gözetimi kayıtlarını mevzuata uygun şekilde muhafaza etmek

Çalışanın Sağlık Verilerinin Gizliliği

Çalışanın muayene ve tetkik sonuçları özel nitelikli kişisel sağlık verisidir. Bu bilgilerin gizliliği korunmalı ve yalnızca yetkili kişiler tarafından işlenmelidir.

İşverene çalışanın ayrıntılı hastalık ve teşhis bilgileri bildirilmez. İşveren; çalışanın yapacağı işe uygunluğu, varsa uygulanması gereken çalışma kısıtlamaları ve işyerinde alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri hakkında bilgilendirilir.

Ağır ve Tehlikeli İşler Sağlık Raporu ile Mesleki Eğitim Belgesi Aynı mıdır?

Sağlık raporu ile mesleki eğitim belgesi farklı amaçlara sahip belgelerdir. Sağlık raporu çalışanın yapacağı işe sağlık yönünden uygunluğunu gösterirken mesleki eğitim belgesi, çalışanın ilgili işi güvenli biçimde gerçekleştirmek için gerekli mesleki eğitimi aldığını gösterir.

Tehlikeli veya çok tehlikeli işlerde çalışacak kişilerin, yapılan işin niteliğine göre hem geçerli bir sağlık raporuna hem de gerekli mesleki eğitim veya yeterlilik belgelerine sahip olması gerekebilir.

SİMA OSGB Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışma Raporu Hizmeti

SİMA OSGB, deneyimli işyeri hekimleriyle çalışanların sağlık gözetimini ve işe uygunluk değerlendirmelerini gerçekleştirir. Süreç, yalnızca rapor düzenlemeye değil; çalışanın sağlığının korunmasına ve iş kazası risklerinin azaltılmasına odaklanır.

Hizmet kapsamında;

Çalışanın yapacağı iş ve görev tanımı incelenir.
İşyeri risk değerlendirmesi dikkate alınır.
Çalışanın sağlık ve meslek öyküsü alınır.
İşyeri hekimi tarafından fizik muayene yapılır.
Mesleki risklere uygun tetkikler belirlenir.
Tetkik sonuçları işyeri hekimi tarafından değerlendirilir.
Gerekli durumlarda uzman hekim görüşü istenir.
Çalışanın yapacağı işe uygunluğu belirlenir.
Gerekli çalışma kısıtlamaları rapora işlenir.
Sağlık gözetimi kayıtları mevzuata uygun şekilde düzenlenir.

Önce İnsan, Sonra İş

SİMA OSGB için iş sağlığı uygulamalarının temelinde insan hayatı ve çalışan sağlığı bulunur. Bir çalışanın yalnızca işi yapabilmesi değil, görevini kendi sağlığını ve diğer çalışanların güvenliğini tehlikeye atmadan sürdürebilmesi önemlidir.

“Önce İnsan” anlayışıyla hareket eden SİMA OSGB işyeri hekimleri, değerlendirmelerini mesleki bağımsızlık, tıbbi gereklilik, etik değerler ve çalışan mahremiyeti doğrultusunda gerçekleştirir.

Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışma Raporu İçin Bize Ulaşın

Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde görevlendirilecek çalışanlarınızın sağlık muayenelerinin yapılması, mesleki risklere uygun tetkiklerin planlanması ve işe uygunluk raporlarının düzenlenmesi için SİMA OSGB işyeri hekimi hizmetinden yararlanabilirsiniz.

Ağır ve tehlikeli işlerde çalışabilir raporu, işe giriş sağlık raporu ve periyodik muayene hizmetleri hakkında ayrıntılı bilgi almak için SİMA OSGB ile iletişime geçebilirsiniz.