Gezici Mobil Sağlık Hizmetleri
Gezici Mobil Sağlık Hizmetleri
Çalışanların sağlıklarının korunması, meslek hastalıklarının erken dönemde belirlenmesi ve çalışanların yaptıkları işe sağlık yönünden uygunluğunun değerlendirilmesi, iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının temelini oluşturur. İşverenler, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında çalışanların işyerinde karşılaşabilecekleri sağlık ve güvenlik risklerini dikkate alarak gerekli sağlık gözetimini sağlamakla yükümlüdür.
Çalışanların sağlık kontrollerinin üretimi aksatmadan, hızlı ve düzenli biçimde gerçekleştirilmesine yardımcı olan gezici mobil sağlık hizmetleri; uygun donanıma sahip araçlar ve yetkili sağlık personeli aracılığıyla işyerinde sunulabilir.
SİMA OSGB, çözüm ortaklarıyla birlikte işletmelerin faaliyet alanına, tehlike sınıfına, çalışan sayısına ve işyerindeki mesleki risklere uygun mobil sağlık taraması organizasyonları gerçekleştirir. Yapılması gereken tetkikler işyeri hekiminin değerlendirmesi ve risk analizi sonuçları doğrultusunda belirlenir.
Gezici Mobil Sağlık Hizmeti Nedir?
Gezici mobil sağlık hizmeti; çalışanların işe giriş ve periyodik sağlık muayenelerine esas oluşturabilecek radyolojik, fizyolojik ve biyolojik tetkiklerin, uygun teknik donanıma sahip mobil sağlık araçlarıyla işyerinde gerçekleştirilmesidir.
Mobil sağlık hizmetleri sayesinde çalışanların farklı sağlık kuruluşlarına ayrı ayrı gönderilmesine duyulan ihtiyaç azaltılabilir. Özellikle çalışan sayısının yüksek olduğu sanayi kuruluşlarında, fabrikalarda, şantiyelerde, madenlerde, lojistik merkezlerinde ve üretim tesislerinde sağlık taramaları daha planlı biçimde yürütülebilir.
Mobil araçlarla gerçekleştirilen tetkikler, tek başına işe uygunluk raporu yerine geçmez. Tetkik sonuçları işyeri hekimi tarafından çalışanın kişisel özellikleri, yaptığı iş ve maruz kaldığı risklerle birlikte değerlendirilir.
İşverenin Sağlık Gözetimi Yükümlülüğü
İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bu kapsamda çalışanların işyerinde maruz kalabilecekleri riskler dikkate alınarak sağlık gözetimine tabi tutulmaları sağlanır.
Çalışanların sağlık gözetimi özellikle aşağıdaki durumlarda önem taşır:
- Çalışanın işe başlamasından önce
- İş veya görev değişikliği yapılması durumunda
- Çalışma ortamında yeni bir riskin ortaya çıkması hâlinde
- İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle işten uzaklaşmanın ardından işe dönüşte
- İşyerinin tehlike sınıfına ve yapılan işin niteliğine göre belirlenen periyotlarda
- İşyeri hekiminin gerekli gördüğü durumlarda
Sağlık gözetiminin kapsamı ve yapılacak tetkikler, bütün çalışanlar için standart bir paket şeklinde belirlenmemelidir. Çalışanın yapacağı iş, maruz kalabileceği fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenler ile risk değerlendirmesi sonuçları dikkate alınmalıdır.
Mobil Sağlık Taramasında Hangi Tetkikler Yapılır?
Gezici sağlık aracında uygulanacak tetkikler; işyerinin faaliyet alanı, tehlike sınıfı, çalışanların görevleri ve işyeri hekiminin talepleri doğrultusunda belirlenir.
Mobil sağlık hizmetleri kapsamında gerçekleştirilebilecek başlıca tetkikler şunlardır:
- Akciğer grafisi
- İşitme testi ve odyometri
- Solunum fonksiyon testi
- Göz ve görme fonksiyonlarının değerlendirilmesi
- Elektrokardiyografi
- Kan ve idrar analizleri için numune alınması
- Portör muayenesine esas laboratuvar tetkikleri
- Kan şekeri ve benzeri biyokimyasal testler
- Tam kan sayımı
- Karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri
- Mesleki maruziyete yönelik toksikolojik analizler
- İşyeri hekiminin gerekli gördüğü diğer sağlık tetkikleri
Her çalışana tüm testlerin uygulanması gerekli olmayabilir. Yapılacak tetkikler, çalışanın maruz kaldığı mesleki risklerle ilişkili ve tıbben gerekli olmalıdır.
Mobil Akciğer Grafisi
Akciğer grafisi; özellikle toz, duman, lif, kaynak gazı ve benzeri solunum sistemi risklerine maruz kalan çalışanların sağlık gözetiminde kullanılabilir. Maden, döküm, metal, kaynak, taş işleme, seramik, çimento, tekstil ve benzeri sektörlerde çalışanların değerlendirilmesinde önemli bir tetkiktir.
Mobil röntgen hizmetinin, radyasyon güvenliği koşullarına uygun araçlarda ve yetkili personel tarafından gerçekleştirilmesi gerekir. Görüntülerin ilgili uzman hekim tarafından değerlendirilmesi ve sonuçların işyeri hekimine iletilmesi sağlanır.
Odyometri ve İşitme Testi
Odyometri testi, çalışanın farklı frekanslardaki sesleri duyma seviyesini değerlendirmek amacıyla yapılır. Gürültülü çalışma ortamlarında bulunan çalışanlarda işitme kaybının erken belirlenmesine yardımcı olur.
Üretim makineleri, presler, kompresörler, kesim ekipmanları, motorlar ve benzeri yüksek ses kaynaklarının bulunduğu işyerlerinde çalışanların işitme sağlığı düzenli olarak takip edilmelidir.
Test sonuçlarında işitme kaybına ilişkin bulgular belirlenmesi durumunda işyeri hekimi; çalışanın gürültü maruziyetini, kullandığı kulak koruyucuları ve ortam ölçümü sonuçlarını birlikte değerlendirebilir.
Solunum Fonksiyon Testi
Solunum fonksiyon testi, çalışanların akciğer kapasitesi ve solunum performansı hakkında bilgi verir. Toz, gaz, duman, buhar ve kimyasal maddelere maruz kalan çalışanların sağlık gözetiminde kullanılabilir.
Test sonuçları; çalışanın yaşı, fiziksel özellikleri, sağlık geçmişi, yaptığı iş ve mesleki maruziyetiyle birlikte değerlendirilmelidir. Normal dışı sonuçların belirlenmesi durumunda çalışan ileri tetkik için uygun sağlık kuruluşuna yönlendirilebilir.
Göz ve Görme Testleri
Görsel dikkat gerektiren işlerde çalışanların görme fonksiyonlarının uygun olması hem çalışan sağlığı hem de iş kazalarının önlenmesi açısından önemlidir. Araç ve iş makinesi kullananlar, kalite kontrol çalışanları, ekranlı araçlarla çalışanlar ve hassas üretim yapan personel için görme testleri planlanabilir.
Görme değerlendirmelerinde uzak ve yakın görme, renk algısı, derinlik algısı veya yapılan işin gerektirdiği diğer görsel fonksiyonlar incelenebilir.
Elektrokardiyografi Hizmeti
Elektrokardiyografi, kalbin elektriksel faaliyetlerinin değerlendirilmesine yardımcı olan bir tetkiktir. Çalışanın yaşı, kişisel sağlık durumu, yaptığı iş ve işyeri hekiminin tıbbi değerlendirmesi doğrultusunda uygulanabilir.
EKG sonucunda belirlenen bulgular tek başına kesin tanı anlamına gelmez. Sonuçlar ilgili hekim tarafından değerlendirilir ve gerekli görülmesi durumunda çalışan ileri inceleme için sağlık kuruluşuna yönlendirilir.
Kan ve İdrar Tetkikleri
Çalışanların genel sağlık durumunun ve bazı mesleki maruziyetlerin değerlendirilmesi amacıyla kan ve idrar numuneleri alınabilir. Uygulanacak analizler, çalışanın yaptığı iş ve maruz kaldığı etkenlere göre belirlenir.
Laboratuvar tetkikleri kapsamında;
- Tam kan sayımı
- Kan şekeri
- Karaciğer fonksiyon testleri
- Böbrek fonksiyon testleri
- İdrar analizi
- Gerekli biyokimyasal analizler
- Ağır metal ve diğer mesleki maruziyet analizleri
gerçekleştirilebilir.
Mobil Sağlık Araçlarının Taşıması Gereken Özellikler
Gezici sağlık hizmetlerinde kullanılacak araçların, ilgili sağlık mevzuatı ile Sağlık Bakanlığının gezici iş sağlığı hizmetlerine yönelik düzenlemelerinde belirtilen teknik ve fiziksel şartlara uygun olması gerekir.
Mobil sağlık aracında sunulan hizmete göre aşağıdaki özellikler aranabilir:
- Tetkiklerin güvenli ve mahremiyete uygun şekilde yapılabileceği bölümler
- Temizlenebilir ve hijyenik iç yüzeyler
- Yeterli aydınlatma ve havalandırma
- Elektrik ve enerji güvenliğini sağlayan sistemler
- Uygun bekleme ve personel çalışma alanları
- Tıbbi atıkların güvenli biçimde toplanacağı donanımlar
- El hijyeni ve dezenfeksiyon imkânları
- Tetkik türüne uygun tıbbi cihazlar
- Radyolojik inceleme yapılıyorsa gerekli radyasyon güvenliği önlemleri
- Acil durumlarda kullanılabilecek temel ekipmanlar
Araçların ve birimlerin ilgili hizmet kapsamında gerekli izin, uygunluk veya ruhsat koşullarını karşılaması önemlidir.
Tıbbi Cihazların Kayıt ve Kalibrasyonu
Mobil sağlık taramalarında kullanılan cihazların doğru ve güvenilir sonuç vermesi gerekir. Hatalı ölçüm yapan bir odyometri, solunum fonksiyon veya laboratuvar cihazı, çalışanın sağlık durumunun yanlış değerlendirilmesine neden olabilir.
Bu nedenle kullanılan tıbbi cihazların;
- İlgili teknik düzenlemelere uygun olması
- Güncel ürün takip sistemi kayıtlarının bulunması
- Bakım ve kontrollerinin düzenli yapılması
- Gerekli kalibrasyonlarının geçerli olması
- Üretici talimatlarına uygun kullanılması
- Eğitimli ve yetkili personel tarafından işletilmesi
gerekir.
Tıbbi cihazların kayıt ve takip işlemlerinde güncel olarak kullanılan Ürün Takip Sistemi (ÜTS) kayıtları ve uygulanabilir diğer resmî gereklilikler kontrol edilmelidir. Önceki dönemlerde kullanılan TİTUBB kayıtlarının yerini alan güncel sistem ve düzenlemeler esas alınmalıdır.
Ruhsatlı Mobil Sağlık Hizmeti Neden Önemlidir?
Sağlık hizmetleri doğrudan çalışanların sağlık bilgilerini ve işe uygunluk değerlendirmelerini etkiler. Bu nedenle hizmetin uygun olmayan araçlarla veya gerekli yetki şartlarını taşımayan kişiler tarafından sunulması güvenilir olmayan sonuçlara ve çalışan sağlığının riske atılmasına neden olabilir.
Yetki veya ruhsat şartlarını karşılamayan birimler tarafından hizmet sunulması, yürürlükteki düzenlemelere aykırılık oluşturabilir ve hizmeti sunanlarla birlikte hizmeti alan işletme açısından hukuki veya idari sorumluluk doğurabilir.
İşverenlerin mobil sağlık hizmeti almadan önce aşağıdaki hususları kontrol etmesi önemlidir:
- Hizmeti sunan birimin yetki ve izin durumu
- Mobil aracın ilgili teknik şartlara uygunluğu
- Sağlık personelinin mesleki yetkileri
- Radyolojik cihazların izin ve güvenlik koşulları
- Tıbbi cihazların ÜTS kayıtları
- Cihazların bakım ve kalibrasyon belgeleri
- Laboratuvar analizlerinin gerçekleştirileceği kuruluşun yetkinliği
- Sonuçların uzmanlar tarafından değerlendirilip değerlendirilmediği
Mobil Sağlık Taraması Nasıl Planlanır?
Mobil sağlık taramasının etkili olabilmesi için yapılacak tetkiklerin çalışanların gerçek mesleki risklerine göre belirlenmesi gerekir. Standart bir test paketinin bütün çalışanlara uygulanması, gereksiz tetkiklere veya önemli risklerin gözden kaçırılmasına neden olabilir.
Hizmet süreci genel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşur:
- İşletmenin faaliyet alanı ve tehlike sınıfı incelenir.
- Risk değerlendirmesi ve ortam ölçümü sonuçları gözden geçirilir.
- Çalışanların görevleri ve maruziyetleri belirlenir.
- İşyeri hekiminin değerlendirmesiyle gerekli tetkikler planlanır.
- Çalışan listesi ve tarama takvimi hazırlanır.
- Uygun mobil sağlık aracı işyerine yönlendirilir.
- Tetkikler yetkili sağlık personeli tarafından gerçekleştirilir.
- Numuneler uygun koşullarda ilgili laboratuvara ulaştırılır.
- Sonuçlar uzmanlar ve işyeri hekimi tarafından değerlendirilir.
- Gerekli görülen çalışanlar ileri tetkike yönlendirilir.
Mobil Sağlık Hizmetlerinin İşletmelere Avantajları
- Sağlık tetkiklerinin işyerinde gerçekleştirilmesini sağlar.
- Çalışanların farklı sağlık kuruluşlarına ayrı ayrı gitme ihtiyacını azaltır.
- Üretim ve çalışma kayıplarını sınırlandırmaya yardımcı olur.
- Çok sayıda çalışanın planlı biçimde taranmasını kolaylaştırır.
- İşe giriş ve periyodik muayene süreçlerini hızlandırır.
- Mesleki risklere uygun tetkiklerin birlikte yapılmasını sağlar.
- Çalışanların sağlık durumlarının düzenli takip edilmesine katkıda bulunur.
- Meslek hastalıklarının erken belirlenmesini destekler.
- Sağlık kayıtlarının düzenli biçimde oluşturulmasına yardımcı olur.
Tetkik Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?
Mobil sağlık taramasında elde edilen sonuçlar, tek başına çalışanın işe uygun veya uygun olmadığını göstermez. Sonuçlar; çalışanın sağlık geçmişi, fizik muayenesi, yaptığı iş, çalışma ortamındaki riskler ve kişisel maruziyet düzeyleriyle birlikte işyeri hekimi tarafından değerlendirilir.
İşyeri hekimi gerekli görürse;
- Tetkikin tekrarlanmasını isteyebilir.
- Çalışanı uzman hekime yönlendirebilir.
- İleri inceleme talep edebilir.
- Çalışma koşullarında düzenleme önerebilir.
- Çalışana uygun başka bir görev verilmesini tavsiye edebilir.
- Sağlık gözetiminin daha sık yapılmasına karar verebilir.
Çalışanların Sağlık Verilerinin Gizliliği
Mobil sağlık hizmetleri sırasında elde edilen sağlık bilgileri özel nitelikli kişisel veridir. Çalışanların sağlık kayıtlarının gizliliği korunmalı ve bilgiler yalnızca mevzuatın izin verdiği kişiler tarafından işlenmelidir.
İşverene, çalışanın ayrıntılı teşhis ve özel sağlık bilgileri yerine işin yürütülmesi için gerekli olan işe uygunluk ve alınması gereken iş sağlığı önlemleri hakkında bilgi verilmelidir. Sağlık verilerinin saklanması ve aktarılması sırasında kişisel verilerin korunmasına ilişkin yükümlülüklere uyulması gerekir.
SİMA OSGB Gezici Mobil Sağlık Hizmetleri
SİMA OSGB, çözüm ortaklarıyla birlikte işletmelerin sağlık taraması ihtiyaçlarını belirler ve çalışanların mesleki risklerine uygun mobil sağlık hizmetlerinin planlanmasını sağlar.
Hizmet kapsamında;
- İşletmenin sağlık taraması ihtiyaçları analiz edilir.
- İşyeri hekimiyle birlikte gerekli tetkikler belirlenir.
- Çalışan sayısına uygun tarama programı hazırlanır.
- Yetki şartlarına uygun mobil sağlık birimi planlanır.
- Radyolojik, fizyolojik ve biyolojik tetkikler organize edilir.
- Tetkik sonuçları ilgili uzmanlar tarafından değerlendirilir.
- Sonuçlar işyeri hekimine güvenli şekilde ulaştırılır.
- Gerekli çalışanlar ileri inceleme için yönlendirilir.
- Sağlık gözetimi kayıtlarının düzenlenmesine destek olunur.
Neden SİMA OSGB?
- İşletmenin mesleki risklerine uygun sağlık taraması planlaması
- İşyeri hekimi koordinasyonunda yürütülen hizmet
- Yetkin çözüm ortaklarıyla profesyonel organizasyon
- Uygun teknik donanıma sahip mobil sağlık araçları
- Bakım ve kalibrasyon süreçleri takip edilen tıbbi cihazlar
- Çalışan sağlığı ve veri gizliliğine önem veren yaklaşım
- Üretim süreçlerini mümkün olduğunca aksatmayan planlama
- Sağlık sonuçlarının mesleki risklerle birlikte değerlendirilmesi
- İşverenin sağlık gözetimi yükümlülüğüne yönelik destek
Mobil Sağlık Taraması İçin Bize Ulaşın
Çalışanlarınızın işe giriş ve periyodik sağlık muayenelerine esas teşkil edecek tetkiklerin işyerinizde, planlı ve güvenilir biçimde gerçekleştirilmesi için SİMA OSGB gezici mobil sağlık hizmetlerinden yararlanabilirsiniz.
Akciğer grafisi, odyometri, solunum fonksiyon testi, göz testi, EKG, kan ve idrar analizleri ile diğer mobil sağlık uygulamaları hakkında bilgi almak için SİMA OSGB ile iletişime geçebilirsiniz.
